Kapitalizm Nedir? Özellikleri, Artıları ve Eksileri Nelerdir? ve En Kapitalist 10 Ülke

İlk başta belirtmek isterim ki Kapitalizm sürekli harcamayı parayı sürekli çevirmeyi hedefleyen bir sistemdir.

Bu makalemde sizlere Kapitalizm nedir ? Kapitalizmin özelliklleri nelerdir ? Kapitalizmin avantajları ve dezavantajları nelerdir ? Kapitalizm, Sosyalizm, Komünizm ve Faşizm Arasındaki Farklar Nelerdir ? En kapitalist 10 ülke hangileri ? sorularının cevaplarını vermeye çalışacağım. Keyifli okumalar…

Kapitalizm Nedir ?

Kapitalizm, özel varlıkların üretim faktörlerini elinde bulundurduğu bir ekonomik sistemdir. İçerdiği dört faktör girişimcilik, sermaye malı, doğal kaynaklar ve iş gücüdür. Sermaye malı, doğal kaynak ve girişimcilik uygulamalarının sahipleri, şirketler aracılığıyla kontrol sağlar. Bireyler kendi iş güçlerinin sahibidir. Tek istisna ise başka bir kişinin bireyin iş gücüne sahip olduğu köleliktir. Tüm dünyada yasa dışı olsa da kölelik hala yaygın olarak uygulanmaktadır.

Kapitalizmin Özellikleri Nelerdir ?

  • Kapitalist sahiplik iki anlama gelir. İlki, sahip olan kişi üretim faktörlerini kontrol eder. İkincisi, sahipliklerinden gelir elde ederler. Bu durum şirketleri verimli bir şekilde çalıştırmalarına izin verir. Aynı zamanda karı maksimize etme teşviki de saplar. Bu teşvik nedeniyle birçok kapitalist “açgözlülük iyidir” anlayışına sahiptir.
  • Kurumlarda, sahipler hissedarlardır. Kontrol seviyeleri, sahip oldukları hisse miktarına bağlıdır. Hissedarlar, yönetim kurulunu seçer. Şirketi yönetmek için üst düzey yetkilileri işe alırlar.
  • Kapitalizm, başarılı olmak için serbest piyasa ekonomisine ihtiyaç duyar. Arz ve talep yasalarına göre ürün ve hizmetleri dağıtır. Talep yasına, belirli bir ürüne olan talep artınca fiyatının da artacağını söyler. Rakipler daha yüksek kar elde edebileceklerini fark ettiklerinde üretimi arttırırlar. Artan arz ise sadece en iyi rakibin kalmasını sağlayacak şekilde fiyatları azaltır.
  • Arz sahipleri, en yüksek kar için birbiriyle rekabet eder. Ürünlerini mümkün olan en yüksek fiyata satarken maliyetlerini mümkün olan en düşük seviyede tutarlar. Rekabet fiyatları düşük tutar ve üretimin verimli olmasını sağlar.
  • Kapitalizmin diğer bir bileşeni ise sermaye piyasalarının serbest bir şekilde çalışmasıdır. Bunun anlamı, arz ve talep yasalarının hisse senedi, bono, sermaye piyasası türev araçları, para birimi ve emtialar için adil fiyatlar belirlemesidir. Sermaye piyasaları, genişletmek için şirketlerin fon toplamasına izin verir. Şirketler karlarını sahipleri arasında dağıtır. Bunlar arasında yatırımcılar, hissedarlar ve özel sahipler vardır.
  • Serbest piyasa ekonomisi teorisine göre hükümetler, kapitalizm yaklaşımına “müdahale etmemelidir”. Sadece çalışma alanının seviyesini korumak için müdahale etmelilerdir. Hükümetlerin rolü, serbest piyasayı korumaktır. Monopol veya oligarşinin elde ettiği haksız avantajları engellemelilerdir. Bilgi manipülasyonunu engellemeli ve bilginin adil bir şekilde dağıtılmasını sağlamalılardır.
  • Piyasanın korunmasının bir bölümü, ulusal savunma düzenini korumaktır. Hükümetler aynı zamanda alt yapıyı da korumalıdır. Bu amaçları karşılamak için sermaye kazançları ve gelirlerden vergi alırlar. Küresel hükmet kurumları, uluslararası ticaret kararlarını verirler.

Kapitalizmin Avantajları

Kapitalizm, en iyi fiyatlarda sunulan en iyi ürünleri ortaya çıkarır. Çünkü tüketiciler, en çok istedikleri şey için daha fazla ödeme yaparlar. İşletmeler, müşterilerin ödeyecekleri en yüksek fiyattan müşterilerin istediklerini sunarlar. Fiyatlar, işletmeler arası rekabetle düşük seviyede tutulur. Karı maksimize etmek için ürünlerini mümkün olduğu kadar verimli olarak üretirler.

En ِönemli ekonomik büyüme, kapitalizmin ِözünde yer alan yenilik ِdülüdür. Bu, daha etkin üretim yöntemleri yeniliklerini de içerir. Aynı zamanda yeni ürün yeniliği anlamına gelir. Steve Jobs’un dediği gibi “Müşterilere ne istediklerini sorup onlara istediklerini vermeyi deneyebilirsiniz. İstediklerini sunduğunuz zaman yeni bir şey isterler.”

Kapitalizmin Dezavantajları

Kapitalizm, rekabetçi yeteneği olmayanlar için fayda sağlamaz. Bu kişiler arasında yaşlılar, çocuklar, engelliler ve bakıma ihtiyaç duyan kişiler yer alır. Toplumun işlemeye devam etmesi için kapitalizm, aile birimine değer veren hükümet politikalarına ihtiyaç duyar.

“Eşit şartlar” fikrine rağmen kapitalizm fırsat eşitliğini desteklemez. Uygun beslenme, destek ve eğitime sahip olmayanlar eşit şartlara sahip olmayabilir.

Topluluk bu kişilerin değerli yeteneklerinden asla faydalanamayabilir.

Kısa vadede, kapitalizmin kazananlarının çıkarları eşitsizlik gibi görünebilir. Daha az rekabetçi tehdide sahip olurlar. Aynı zamanda giriş engeli koyarak “sistemde hileye yol açma” gücünü kullanabilirler. Örneğin, endüstrilerinde fayda sağlayacak yasaları destekleyenler için seçili yetkililere bağış yapabilirler. Çocuklarını özel okullara gönderirken devlet okulları için düşük vergiyi destekleyebilirler.

Uzun vadede, eşitsizlik çeşitliliği ve buna bağlı yeniliği kısıtlar. Örneğin, çeşitli bir işletme takımı, piyasanın nişlerini daha kolay tespit edebilir. Toplumsal azınlıkların ihtiyaçlarını anlayabilir ve bu ihtiyaçları karşılayan ürünleri hedefleyebilir.

Kapitalizm kirlilik ve iklim değişimi gibi harici faktörleri göz ardı eder. Kısa vadede ürünlerin fiyatını düşürür ve daha erişilebilir hale getirir. Ama zaman içerisinde doğal kaynakları tüketir, etkilenen bölgelerde yaşam kalitesini düşürür ve herkes için maliyetleri arttırır. Hükümetler, bu harici faktörleri paraya dönüştürmek ve genel refahı iyileştirmek adına Pigou vergileri uygulamalıdır.

Kapitalizm, Sosyalizm, Komünizm ve Faşizm Arasındaki Farklar

Özellik Kapitalizm Sosyalizm Komünizm Faşizm
Üretim Faktörü Sahipleri Birey Herkes Herkes Herkes
Üretim Faktörlerinin Değeri Kâr İnsanlığa Fayda İnsanlığa Fayda Ulus Oluşturma
Dağıtım Yönetimi Arz ve Talep Merkezi Plan Merkezi Plan Merkezi Plan
Karar Vericiler Piyasa Yetenek Yetenek Ulusun Değeri
Bağlı Olduğu Durum Varlık Katkı İhtiyaç

Kapitalizm ve Sosyalizm

Sosyalizmi savunanlar, sistemlerinin kapitalizmden evrildiğini ifade eder. Vatandaşlar, istedikleri ürün ve hizmetler arasında doğrudan yol sağlayarak gelişir. Üretim faktörleri, işletme sahipleri yerine bütün olarak insanların elindedir.

Birçok sosyalist hükümet petrol, doğal gaz ve diğer enerjiyle ilgili şirketlerin sahibidir. Bu karlı endüstrilerin kontrol edilmesi hükümet için stratejiktir. Hükümetler, özel petrol şirketlerine koydukları kurumsal vergiler yerine karları toplar. Bu karları, hükümet harcama programlarına dağıtır. Devletin sahip olduğu şirketler, küresel ekonomide özel şirketlerle rekabet eder.

Kapitalizm ve Komünizm

Komünizm teorisyenlere göre hem sosyalizm hem kapitalizmin ötesindedir. Hükümet herkese asgari yaşam standardı sunar. Ekonomik katkıdan bağımsız olarak bu sağlanır.

Modern dünyadaki modern toplumlar, üç sistemden de öğeler taşır. Harmanlanmış bu sisteme karma ekonomi adı verilir. Kapitalizm öğeler bazı geleneksel ve devlet güdümlü ekonomilerde de meydana gelir.

Kapitalizm ve Faşizm

Kapitalizm ve faşizm, özel işletme sahipliğine izin verir. Kapitalizm, tüketiciler tarafından talep edilen ürün ev hizmetlerin üretilmesi için sahiplere serbestlik tanır. Faşizm ise işletmelerin ilk sıraya ulusal çıkarları koyduğu ulusalcılık prensibini izler. Şirketlerin merkezi planlayıcıların emirlerini izlemesi gerekir.

Kapitalizm ve Demokrasi

Monetarist ekonomist Milton Friedman, demokrasinin sadece kapitalist toplumlarda olabileceğini önermektedir. Ama birçok ülke sosyalist ekonomik bileşenlere ve demokratik olarak seçilmiş hükümetlere sahiptir. Diğerleri komünisttir ama kapitalist öğeler sayesinde ekonomileri canlanır. Örnekler arasında Çin ve Vietnam vardır. Diğerleri ise kapitalisttir ve monarşi, oligarşi veya despotlar tarafından yönetilir.

ABD, ağırlıklı olarak kapitalisttir. Federal hükümet kurumlara sahip değildir. Bunun en önemli nedenlerinden biri ABD Anayasasının serbest piyasayı korumasıdır. Örneğin:

  • Madde I, Bölüm 8 telif hakkıyla yeniliği korur.
  • Madde I, Bölüm 9 ve 10 özgür şirketleri ve seçim özgürlüğünü korur. Eyaletlerin birbirinin üretiminden vergi almasını yasaklar.
  • Yasa Değişikliği IV, makul olmayan hükümet aramalarını ve el koymalarını yasaklar ve özel mülkiyeti korur.
  • Yasa Değişikliği V, özel mülkiyet sahipliğini korur.
  • Yasa Değişikliği XIV, hükümetin yasal süreç olmadan mülke el koymasını yasaklar.
  • Yasa Değişikliği IX ve X, Anayasada açıkça belirtildiği şekilde hükümetin güçlerini kısıtlar. Bahsedilmeyen diğer tüm güçler insanlara verilmiştir.

Anayasanın Giriş bölümü “genel refahı destekleme” amacını belirtir. Hükümetin, saf piyasa ekonomisi yerine daha önemli bir rol oynamasını gerektirir. Bu nedenle ABD’de Sosyal Güvenlik, gıda pulu ve Yaşlılar için Devlet Sağlık Sigortası gibi sosyal güvenlik programları vardır.

ABD, kapitalizme ِörnek olarak verilse de en iyi örnek değildir. Aslında, en serbest piyasalar sıralamasında ilk 10 ülke arasına girmez. Bu, tutucu düşünce kurumu olan Global Finance Magazine ve The Heritage Foundation‘a göre bu şekilde. Sıralamalarını dokuz değişkene göre yaptılar. Bunlar arasında yozlaşmanın olmaması, düşük borç seviyeleri ve mülkiyet haklarının korunması var.

En kapitalist 10 ülke

  • Hong Kong
  • Singapur
  • Yeni Zelanda
  • İsviçre
  • Avustralya
  • İrlanda
  • Estonya
  • Birleşik Krallık
  • Kanada
  • Birleşik Arap Emirlikleri

ABD, bu listede 18. sıradadır. Zayıf noktaları, işletme serbestliği ve mülkiyet haklarıdır. Yüksek ulusal borcu da maliye politikasını kısıtlar. Vergi mükelleflerinin özgürlüğünü kısıtlayacak şekilde gelecek vergi yükü oluşturur.

Son Cümleler

Evet değerli arkadaşlar Kapitalizm hakkında belirtmek istediklerim bunlar. Elimden geldiğince ayrıntılarını sizlere anlatmaya çalıştım. Umarım bu konudaki sorularınıza sizler için faydalı cevapları verebilmişimdir. Makaleyi okuduktan sonra eksik olduğunu düşündüğünüz kısımlar veya aklınıza takılan başka sorular varsa yorum kısmından bana belirtin. Elimden geldiğince yardımcı olamaya çalışırım.

Destekleriniz İçin Paylaşımlarınız Benim İçin Çok Önemli. En Azından Google+’da Paylaşmanız Bloğum İçin Faydalı Olacaktır.Destekleriniz İçin Şimdiden Sizlere Teşekkür Ederim…

Cevap Bırakın